القاسم بن سلام فى المصنف و كتاب الرد على ابن السكيت فى اصلاح المنطق و كتاب الرد على ابى ولاد فى المقصور و الممدود و غير اين‌ها و در سال 375 درگذشت . « 1 » نعيمى : منسوب است به نعيم بر وزن زبير و آن نام نعيم بن حضور بن عدى است پدر تيره‌اى در قبيلهء حمير و از اين تيره است ابو المظفّر محمّد بن احمد نعيمى در شمار علماى اماميّه و صاحب كتاب البهجة در اخبار آل ابو طالب و كتابى در فرق شيعه . نعيمان : بر وزن سليمان نام ابو عمرو نعيمان ابن عمرو بن رفاعهء صحابى است از بذله‌گويان و شيرين‌سخنان و مزّاحان صحابه و مكرّر پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله را متبسّم نمود . نغوبا : بر وزن يهودا نام قريه‌اى است در واسط و ابو السعادات مبارك بن حسين بن عبد الوهّاب واسطى را ابن نغوبا گفتند از اين نظر كه او در آن قريه بسيار رفت چندان‌كه نام آن قريه را بر او نهادند . ابن نغوبا در شمار فاضلان و اديبان است و حافظ حكايات و اشعار بسيار و متوفّاى 528 و يا 539 . نغيانى : منسوب است به نغيان بر وزن كتمان و آن قصبه‌اى است از اعمال كسكر ميان واسط و بصره و ابو الحسين محمّد بن احمد نغيانى در شمار كاتبان و اديبان و متوفّاى 310 بدان منسوب است . نغيانى همان كسى است كه محمّد بن عبد اللّه بن تاج اصفهانى كتاب رسائل نوشتهء خود را براى او نوشت . نفزى : منسوب است به نفزه بر وزن لرزه از شهرهاى اندلس و از آن شهر است ابو محمّد عبد اللّه ابن ابى زيد خاندانش در نفزه بودند امّا خود او در قيروان سال 310 متولّد گرديد و هم در قيروان سال 386 درگذشت . نفزى در شمار فقيهان مالكى است و به قدرى در آن مذهب بارع بود كه به مالك اصغر معروف شد و در نظم شعر نيز توانا بود و از اوست : الرسالة در فقه مالكى و مجموعهء احاديث و از نظم او قصيده‌اى است در مدح پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله . نفطويه : نفط بر وزن ضبط و حفظ هر دو صحيح است و ويه بر وزن خير و نفطويه لقب ابو عبد اللّه ابراهيم بن محمّد بن عرفهء ازدى واسطى است و چرا او را نفطويه گفتند در ذيل ترجمت وى مىگويم . نفطويه از اعلام ادب و شاگرد مبرّد و ثعلب بود و گذشته از علوم ادبيّه بر حديث احاطتى داشت و خود گفت : « مرا در علوم ديگر غير از شعر ، شركايى است امّا شعر در وضعى است كه اگر من بميرم در حقيقت شعر مىميرد و اگر كسى از غريب شعر جرير ، يك بيت بخواند كه من آن را ندانسته باشم بندهء او خواهم بود » . و خود نيز بر نظم شعر توانا بود و غزل را دقيق نظم كرد و از اوست در غزل :

--> ( 1 ) - و نيز نعيم بن حماد بن معاوية بن حارث خزاعى مروزى مكنّى به ابو عبد اللّه نخستين كسى است كه به جمع‌آورى كتاب المسند در حديث اقدام كرد . در مرو تولّد يافت چندى در عراق و حجاز به جمع كردن احاديث گذراند آنگاه به مصر رفت در زمان خلافت المعتصم او را به عراق آوردند تا بگويد كه آيا قرآن مخلوق است ؟ چون از جواب گفتن سرباز زد در سامرّا به زندان افكندند و در سال 228 در زندان درگذشت . از اوست : كتاب الفتن و الملاحم ( تاريخ بغداد : 13 / 306 ) .